Wet- en regelgeving energiemanagement

Door Technische Unie
31 januari 2024
Technische Unie

Energiemanagement is een belangrijk onderdeel van de energietransitie. Door energie efficiënter te gebruiken, kunnen we onze energierekeningen verlagen en onze CO2-uitstoot verminderen.

In Nederland zijn er wet- en regelgevingen die betrekking hebben op energiemanagement. Deze zijn bedoeld om bedrijven en instellingen te stimuleren om energie te besparen en hun energieprestaties te verbeteren.

Energiebesparingsplicht

De energiebesparingsplicht is een van de belangrijkste wetten op het gebied van energiemanagement. Deze wet verplicht bedrijven en instellingen met een jaarverbruik van meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas om alle energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder uit te voeren.

De energiebesparende maatregelen zijn opgenomen in de Erkende maatregelenlijst (EML). Deze lijst wordt jaarlijks geactualiseerd door het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Binnen de energiebesparingsplicht zijn er drie categorieën:

  • Informatieplicht:
    Locaties (gebouw en activiteiten) met gebruik van >50.000 kWh of >25.000 m3

  • Onderzoeksplicht:
    Locaties met gebruik >10.000.000 kWh of >170.000 m3

  • EED-auditplicht:
    Ondernemingen met >250 fte en/of een jaaromzet van meer dan € 50 miljoen én een jaarlijkse balanstotaal van meer dan € 43 miljoen, inclusief deelnemingen van of in partnerondernemingen en verbonden ondernemingen.

Gebouwautomatisering- en controlesysteem (GACS)

De Energieprestatieladder (EPBD) stelt voor dat er vanaf 2026 voor systemen vanaf 290 kW een GACS (Gebouwautomatisering- en controlesysteem) aanwezig moet zijn. Dit systeem moet het energieverbruik van een gebouw monitoren en bewaken, de energie-efficiëntie van het gebouw evalueren en de communicatie tussen technische systemen en apparaten in het gebouw faciliteren. De eisen voor GACS-systemen zijn vastgelegd in het Bouwbesluit.

NTA 8800

De NTA 8800 is een norm die de energieprestatie van gebouwen bepaalt. Deze norm is bedoeld om te zorgen voor een eenduidige manier om de energieprestatie van gebouwen te vergelijken.

De NTA 8800 is gebaseerd op de BENG-eisen (Bijna Energie Neutrale Gebouwen). Deze eisen stellen eisen aan de energieprestatie van nieuwbouwwoningen en -gebouwen.

ISO 50001

ISO 50001 is een internationale norm voor energiemanagement. De norm biedt richtlijnen voor organisaties om hun energieprestaties op systematische wijze te beheersen en te verbeteren. De norm is toepasbaar op alle soorten organisaties, ongeacht grootte, branche of locatie.

De ISO 50001 is gebaseerd op de Plan-Do-Check-Act (PDCA) cyclus. De organisatie moet een energiemanagementsysteem (EMS) implementeren dat de volgende stappen omvat:

  • Plannen:
    organisatie moet een beleid en strategie voor energiemanagement vaststellen.
  • Doen: 
    De organisatie moet maatregelen nemen om de energieprestaties te verbeteren.
  • Controleren: 
    De organisatie moet de effectiviteit van de maatregelen evalueren.
  • Acteren: 
    De organisatie moet op basis van de evaluatie de maatregelen aanpassen of nieuwe maatregelen nemen.

De ISO 50001 stelt eisen aan de volgende onderdelen van een EMS:

  • Energiebeleid en -doelstellingen: 
    De organisatie moet een energiebeleid vaststellen en energiedoelstellingen opstellen.
  • Energiemanagementprocessen: 
    De organisatie moet processen implementeren voor het beheer van de energieprestaties, zoals energiemeting, -analyse en -rapportage.
  • Energiebewustzijn en -participatie: 
    De organisatie moet de bewustwording van energiebesparing bij medewerkers vergroten.
  • Communicatie en documentatie: 
    De organisatie moet informatie over het EMS communiceren en documenteren.

De ISO 50001 biedt organisaties verschillende voordelen, waaronder:

  • Besparingen op energiekosten: 
    Energiebesparing kan leiden tot aanzienlijke besparingen op de energierekening.
  • Vermindering van de milieubelasting: 
    Energiebesparing helpt om de milieubelasting te verminderen, zoals de uitstoot van broeikasgassen.
  • Verbetering van de concurrentiepositie: 
    Energiebesparing kan de concurrentiepositie van een organisatie verbeteren.

In Nederland is de ISO 50001 niet verplicht, maar wordt het steeds vaker toegepast. In sommige sectoren, zoals de overheid en de industrie, wordt de norm zelfs verplicht gesteld.

De ISO 50001 kan worden gecertificeerd door een onafhankelijke certificerende instelling. Certificering is een manier om te laten zien dat een organisatie voldoet aan de eisen van de norm.

Energiemanagement: optimaliseren is winst

Energiemanagement betekent het beheren, beïnvloeden en monitoren van het energieverbruik van een woning, gebouw, bedrijf of fabriek. Door gebruik te maken van energiemanagement wordt het energieverbruik in gebouwen verminderd.

meer over...